Artykuły

Jemy za mało produktów zbożowych a są one bardzo cennym składnikiem energetycznym pożywienia. Wprawdzie z nadmiaru zjedzonych kalorii wpada się w nadwagę i otyłość, ale z powodu niedostatku kalorii tracimy siły. Trzeba więc wybierać kalorie najcenniejsze dla zdrowia.

Zbożowe kalorie są bezkonkurencyjne lepsze od tłuszczowych, zwłaszcza zwierzęcych, które sprzyjają miażdżycy (są współwinne za szkodliwy cholesterol). W dodatku z produktów zbożowych czerpiemy często deficytowe składniki mineralne i witaminy. Dlatego w popularnej piramidzie zdrowej diety wyróżnia się produkty zbożowe i zwraca uwagę, że podstawą właściwego żywienia powinny być: kasze, makarony, chleb a zarazem warzywa i owoce.

Produktów zbożowych, warzyw i owoców trzeba jeść stanowczo więcej niż jemy. Proszę na przykład sprawdzić, jak smakuje dobry chleb z wybornym, ukwaszonym mlekiem (acydofilnym), albo ze szklanką schłodzonego mleka lub czerwonego wina - pyszne jedzenie, niemal biblijne!

Jedzmy, więc mniej tłustego mięcha a więcej chleba. Tłuszcze zwierzęce są, bowiem jednym z głównych winowajców nadwagi, otyłości, chorób układu krążenia i cukrzycy! Jednakże chleb chlebowi nie równy. Wielu gustuje wciąż w chlebie z przewagą mąki pszennej. Ulubione chrupiące bułeczki! Tymczasem białko w mące pszennej, zwłaszcza białej, ma o wiele mniejszą wartość odżywczą niż w mące żytniej, szczególnie razowej!
Profesor Henryk Gąsiorowski z Akademii Rolniczej w Poznaniu ułożył wartość odżywczą zbóż w następującej kolejności:

1. owies - ranga najwyższa!
2. żyto
3. jęczmień
4. kukurydza
5. pszenica - ranga najniższa!

Hodowcy koni przytakują profesorowi i twierdzą, że koń karmiony owsem i żytem staje się nie tylko bardziej rześki, ale nabiera zgoła wigoru! Niestety jemy nie tylko za mało chleba żytniego, ale i chlebów razowych. Najwyraźniej mamy pod tym względem apetyty pańskie albo arystokratyczne. Kiedyś wszak biały chleb uchodził za oznakę zamożności a czarny był domeną biedoty. No i teraz zdarza się, że gdy tylko poprawi się komuś byt, zaraz zaczyna naśladować niezdrową kuchnię dawnych elit. Być może, dlatego w niektórych rejonach Kaszub przez wiele lat, gdy znikła bieda, pozostała niechęć do produktów żytnich i razowych jako niemiłego wspomnienia.

W rankingu produktów zbóż trzeba też szczególnie wyróżnić zdrowotne walory produktów razowych. Na całym świecie - jak ostrzega Światowa Organizacja Zdrowia - spożywa się niepokojąco mało błonnika i mikroelementów, które zapewniają produkty razowe. Polecajmy, zatem więcej razowego...

Ale co to właściwie znaczy - chleb i makaron razowy?

To znaczy, że pochodzą z mąki ciemnej, razowej. A że mąkę dzielimy powszechnie na jasną i ciemną - często chleb z przewagą mąki jasnej przemalowuje się nam na razowy, ponieważ piekarze zabarwiają miękisz chleba lub ciasto makaronowe karmelem. Wtedy mamy produkty „niby-razowe”.

Prawdziwy produkt razowy to taki, do którego wyrobu użyto mąki autentycznie razowej, czyli uzyskanej ze zboża zmielonego tylko jeden jedyny raz. Tak, więc ziarno zmielone tylko raz daje mąkę razową. Jest ona niedoceniona na rynku produktów przesadnie rafinowanych, która są zubożone o cenne składniki odżywcze. „Białe” artykuły zbożowe są zubożone przede wszystkim o otręby. Trzeba zaś wiedzieć, że właśnie otręby stanowią część ziarna, która jest niezwykle wartościowa.

Mąka nadmiernie oczyszczona, mówiąc bardziej fachowo mąka z wysokiego przemiału, jaśnieje z powodu braku otrąb; zarodków ziarna, ich cennej warstwy aleuronowej. Tak powstaje produkt niby milszy dla oka, ale zubożony o błonnik, mikroelementy oraz witaminy z grupy B i witaminę E. Wskutek tego na stoły trafia prawie wyłącznie skrobia, czyli sam „goły” materiał energetyczny.

Dzisiejsi piekarze za rzadko lansują produkty razowe i tak podtrzymują niekorzystną zmianę gustów żywieniowych. W tę razową lukę stara się wejść firma Green Way, podobnie jak producent starogardzkich makaronów razowych WIENOX Może więc zaczęlibyśmy tworzyć przy Forum Zdrowia "Quo Vadis" pozaparlamentarną koalicję chlebową i zaczęli organizować na rynku akcję wyborczą dobrego chleba. Na pewno byłaby to – póki co – najzdrowsza koalicja w Polsce.

Stanisław Kubiak
"QUO VADIS" Forum Zdrowia